Wstęp do badań

Globalna sieć jest tworem niezwykle dynamicznym. Nie tylko rozrasta się, zyskując codziennie nowych użytkowników, ale i rozwija, udostępniając coraz to nowsze usługi. Jest powszechnie dostępna, już nie tylko przy pomocy komputera, ale także telefonu komórkowego, czy nawet automatów telefonicznych4 [1]. Internet stał się w pełni multimedialny. Jeszcze kilka lat temu umożliwiał jedynie udostępnianie i przesyłanie komunikatów tekstowych, obecnie możemy nadawać i odbierać przekazy audiowizualne. Powstaje w ten sposób zupełnie nowy kontekst społeczno – kulturowy, w którym tradycyjne zasady kształtowania się społeczności i więzi tracą na znaczeniu.

Nowy wymiar komunikacji międzyludzkiej oferowany przez Internet musi rodzić pytania o kształtowanie się więzi między „obywatelami Internetu” oraz zasady rządzące tą
wielomilionową populacją. Zrozumienie i opisanie tego fenomenu stanowi dla socjologa niebywałe wyzwanie. Obecnie mówi się już o odrębnej, nie do końca sformalizowanej dyscyplinie nauki, cybersocjologii[2], zajmującej się badaniem społecznych aspektów Internetu, przestrzeni komunikacyjnej, a także zagadnieniem wykorzystania Internetu do celów badawczych. Obecnie trudno jest jednoznacznie wyznaczyć ramy tej dyscypliny, jednak z pewnością możemy mówić o rozwoju badań prowadzonych nad zjawiskami społecznymi i kulturowymi zachodzącymi w środowisku Internetu. Niezwykle istotna jest także możliwość wykorzystania globalnej sieci jako narzędzia badawczego. Dla badaczy kultury i zachowań społecznych, grupy dyskusyjne mogą stanowić trudne do przecenienia źródło wiedzy. Dają nam unikalną szansę „bezbolesnego wkroczenia” w problematykę konkretnej społeczności (np. homoseksualistów), poznania jej obyczajów, kultury i problemów poprzez obserwację internetowych dyskusji (alt.pl.homoseksualizm).

Oczywiście nie należy traktować grup dyskusyjnych, czy nawet całego Internetu, jako totalnego narzędzia poznawczego, dającego wiedzę całościową. Należy pamiętać, iż w internetowych dyskusjach bierze udział jedynie pewien procent danej społeczności.

Ogromna dynamika badanego środowiska jest zjawiskiem fascynującym, jednocześnie jednak stanowi ona dla badacza największy problem, powoduje, iż wszelkie tezy, obserwacje bardzo szybko się dezaktualizują. Stosunkowo duża stabilność środowiska grup dyskusyjnych, bazującego na tych samych zasadach od wielu lat, była jednym z powodów wyboru tej właśnie usługi, jako tematu pracy.

Usenet to usługa autonomiczna: działa bez względu na inne serwisy dostępne w Internecie, będąc przy tym jego immanentną częścią, stąd też w mojej pracy niejednokrotnie będą pojawiać się zagadnienia dotyczące nie tylko Usenetu, ale całej Sieci.


[1] w lipcu 2004 Telekomunikacja Polska uruchomiła usługi SMS i e-mail dostępną z tzw. „żółtych automatów” (eXanto).

[2] Anna Kubczak. Cybersocjologia? Internet jako przedmiot zainteresowania socjologów. Kraków