Osoby w podeszłym wieku
W procesie starzenia się mogą występować zmiany, które często w bardzo istotny sposób rzutują na składanie zeznań, a w szczególności:
- mogą występować zmiany, zaburzenia postrzegania, ze względu na zmiany w narządach wzroku, słuchu, czy defektach uwagi związanych z koncentracją jej na własnych czynnościach,
- w etapie zachowania w pamięci może się zdarzyć redukcja zdolności zapamiętywania, zapominania, a nawet mogą występować konfabulacje,
- przy przekazie informacji może występować sympatyka urojeniowa.
Przesłuchując osobę w podeszłym wieku, funkcjonariusz powinien wydłużyć etap wstępny, co z jednej strony powinno spowodować uspokojenie świadka, zaś z drugiej może pozwolić na ocenę zdolności świadka do złożenia zeznań. Przesłuchujący musi też wykazać dużo cierpliwości, bo zdarza się, że osoba gubi wątek. Musi też pamiętać, że osoby starsze podatne są na sugestię, ponadto ze względu na zmniejszoną w tym wieku wydolność serca, należy oszczędzić świadkowi silnych wzruszeń.
Chorzy i umierający
Jeżeli to tylko możliwe, należy unikać przesłuchiwania tych osób, bowiem choroba ujemnie wpływa na proces formułowania się zeznań.
Zdarzają się jednak sytuacje, w których zachodzi konieczność przesłuchania osoby nawet ciężko chorej lub umierającej. Są to zazwyczaj sytuacje, w których chory był jedynym świadkiem, a często także pokrzywdzonym.
Obowiązują wówczas pewne dyrektywy przesłuchania:
- przesłuchanie jest możliwe tylko za zgodą opiekującego się lekarza,
- w ciężkich stanach zdrowotnych świadka lekarz powinien być obecny przy przesłuchaniu, aby mógł w razie potrzeby przerwać przesłuchanie i ratować zdrowie, czy życie świadka,
- jeżeli zachodzi obawa niepowtarzalności przesłuchania, do udziału w czynności należy dopuścić strony procesowe i ich pełnomocników, bądź zwrócić się do sądu z żądaniem przesłuchania osoby przez sąd,
- jeżeli zachodzi poważna obawa, że stan zdrowia chorego ujemnie rzutuje na jego stan psychiczny, a czas na to pozwala, należy świadka przesłuchać z udziałem biegłego lekarza,
- należy ustalić przed przesłuchaniem, czy niedawno nie stosowano wobec świadka środków wprowadzających go w stan subnarkozy,
- wskazane jest zabezpieczenie przesłuchania poza protokołem zapisem za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk,
- przesłuchanie powinno być przeprowadzone jak najkrócej,
- ocena tych zeznań wymaga konsultacji z biegłym lekarzem lub psychologiem.
