Źródła informacji potrzebne do analizy finansowej

O wynikach analizy finansowej decydują w dużej mierze materiały źródłowe, które stanowią podstawę badania zjawisk gospodarczych. Dzielą się one na materiały wewnętrzne, zawierające dane o przedsiębiorstwie, oraz materiały zewnętrzne, informujące o jego otoczeniu. Dane o przedsiębiorstwie mają charakter ewidencyjny i pozaewidencyjny. Materiały ewidencyjne są podstawowe i wynikają z prowadzonej w przedsiębiorstwie ewidencji. Źródłami informacji są więc: księgowość, sprawozdawczość finansowa i rzeczowa, wcześniejsze analizy ekonomiczne, plany oraz dokumentacja obrazująca działalność firmy. Z kolei materiały pozaewidencyjne to m.in. protokoły z zebrań, sprawozdania i protokoły z posiedzeń zarządu oraz wywiady z pracownikami firmy i banku finansującego. Informacje pozaewidencyjne mają dla analizy równie dużą wartość, jak dane ewidencyjne. Podstawowe źródło informacji wykorzystywanych w analizach ekonomicznych stanowią bilans, rachunek wyników oraz rachunek przepływów pieniężnych. Te kluczowe sprawozdania finansowe przedsiębiorstwa są sporządzane w standardowej formie, regulowane przepisami prawnymi [Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14.06.1995 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki skonsolidowanych sprawozdań finansowych (Dz.U. Nr 71, poz. 355)]. Rachunek przepływów pieniężnych jest wyjątkiem, ponieważ nie ma ujednoliconej postaci, poza wersją publikacyjną. Bilans i rachunek wyników stanowią podstawę do oceny statycznej i dynamicznej stanu oraz wyników finansowych działalności firmy. Na ich podstawie tworzony jest rachunek przepływów pieniężnych, który przedstawia przepływ środków pieniężnych w przedsiębiorstwie oraz pokazuje kierunki ich zagospodarowania. W niektórych przedsiębiorstwach, obok rachunku przepływów pieniężnych, sporządzane jest również sprawozdanie o pozycji finansowej przedsiębiorstwa. Prezentuje ono źródła funduszy oraz sposób ich wykorzystania. Oba sprawozdania mają podobną treść, dlatego często przygotowuje się tylko jedno z nich. Oprócz sprawozdań finansowych sporządzonych według urzędowych wzorów, przedsiębiorstwa publikują uproszczone wersje bilansu i rachunku wyników. Zawierają one dane wynikające z urzędowych wzorów, ale odpowiednio zaokrąglone. Stanowią one podstawę oceny sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa, nie tylko za dany rok obrachunkowy, ale także w kontekście prognozy jej przyszłego kształtowania się. Zwykle sprawozdania te obejmują dane za co najmniej trzy lata, co ułatwia ocenę sytuacji majątkowej i finansowej współpracujących z firmą partnerów gospodarczych. Ważnym źródłem informacji są także noty uzupełniające, które szczegółowo wyjaśniają kształtowanie się kluczowych pozycji bilansu i rachunku wyników. Robią to zarówno za pomocą liczb, jak i opisów. Dodatkowym źródłem informacji wykorzystywanych w analizach są raporty audytorów, czyli orzeczenia biegłych księgowych, które zawierają informacje o podstawowych formalno-prawnych kwestiach, zakresie dokumentów objętych weryfikacją oraz głównych ustaleniach przeprowadzonego badania. Poszukiwanie i gromadzenie informacji gospodarczych prowadzą wyspecjalizowane firmy. Zbierają one informacje w sposób legalny, ale również angażują się w pozyskiwanie danych poufnych, a nawet tajnych. Takie informacje dotyczą zarówno stanu ekonomiczno-finansowego przedsiębiorstwa, jak i jego wywiązywania się z płatności. Poszukiwanie informacji gospodarczych jest powszechnie akceptowane, o ile nie narusza granic legalności. Granice te są jednak często przekraczane, gdyż przedsiębiorcy dążą do uzyskania poufnych informacji dotyczących np. struktury gospodarczej, nowych technologii czy tańszych nakładów kapitałowych przy produkcji. Pozyskiwanie takich informacji narusza prawo i jest określane mianem szpiegostwa gospodarczego.

O wynikach analizy finansowej decydują w dużej mierze materiały źródłowe, które są podstawą badania zjawisk gospodarczych. Dzielą się one na materiały wewnętrzne, zawierające dane o przedsiębiorstwie, oraz materiały zewnętrzne, które informują o otoczeniu przedsiębiorstwa. Dane o przedsiębiorstwie obejmują zarówno informacje ewidencyjne, jak i pozaewidencyjne. Materiały ewidencyjne, mające podstawowe znaczenie, pochodzą z prowadzonej w firmie ewidencji. Do takich źródeł należą: księgowość, sprawozdawczość finansowa i rzeczowa, wcześniejsze analizy ekonomiczne, plany oraz dokumentacja ilustrująca działalność przedsiębiorstwa. Z kolei materiały pozaewidencyjne to np. protokoły z różnych zebrań, sprawozdania i protokoły z posiedzeń zarządu oraz wywiady z pracownikami firmy i banku finansującego. Te informacje są równie cenne, co dane ewidencyjne. Bilans, rachunek wyników oraz rachunek przepływów pieniężnych stanowią kluczowe źródła informacji wykorzystywanych w analizach ekonomicznych. Te podstawowe sprawozdania finansowe przedsiębiorstwa są sporządzane w formie standardowej, zgodnie z przepisami prawnymi [Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14.06.1995 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki skonsolidowanych sprawozdań finansowych (Dz.U. Nr 71, poz. 355)]. Jedynie rachunek przepływów pieniężnych nie ma ustalonej postaci, poza wersją publikacyjną. Bilans oraz rachunek wyników służą do oceny statycznej i dynamicznej stanu oraz wyników finansowych działalności przedsiębiorstwa. Na ich podstawie opracowywany jest rachunek przepływów pieniężnych, który obrazuje przepływ środków pieniężnych w firmie oraz daje wskazówki dotyczące ich zagospodarowania. Niektóre przedsiębiorstwa, obok rachunku przepływów pieniężnych, sporządzają sprawozdanie o swojej pozycji finansowej. To sprawozdanie przedstawia źródła funduszy i sposób ich wykorzystania. Oba dokumenty mają zbliżoną treść, dlatego często decyduje się na sporządzenie tylko jednego z nich. Pomimo stosowania urzędowych wzorów sprawozdań finansowych, przedsiębiorstwa publikują również uproszczone wersje bilansu i rachunku wyników. Zawierają one zaokrąglone dane z oficjalnych dokumentów, ale służą jako punkt wyjścia do oceny sytuacji majątkowej i finansowej firmy, nie tylko za dany rok obrachunkowy, ale także do prognozowania jej przyszłości. Takie sprawozdania zazwyczaj zawierają dane za trzy ostatnie lata, co umożliwia lepszą ocenę sytuacji przedsiębiorstwa i jego współpracy z partnerami gospodarczymi. Znaczenie informacyjne mają również noty uzupełniające, które wyjaśniają szczegóły dotyczące ważniejszych pozycji bilansu i rachunku wyników. Przedstawiają one te informacje zarówno liczbami, jak i w formie opisowej. Dodatkowym źródłem informacji są raporty audytorów, czyli opinie dyplomowanych biegłych księgowych, które zawierają informacje o podstawowych formalno-prawnych aspektach dokumentów objętych weryfikacją oraz o głównych ustaleniach przeprowadzonego badania. W poszukiwaniu informacji gospodarczych specjalizują się firmy zajmujące się zbieraniem danych. Często gromadzą one informacje w sposób legalny, ale również pozyskują poufne lub wręcz tajne dane dotyczące stanu ekonomiczno-finansowego przedsiębiorstw oraz ich wywiązywania się z płatności. Poszukiwanie takich informacji jest powszechnie akceptowane, o ile nie narusza granic legalności. Niestety, granice te są niejednokrotnie przekraczane, gdyż przedsiębiorcy często dążą do zdobycia poufnych informacji, takich jak szczegóły dotyczące struktury gospodarczej, nowych technologii czy tańszych nakładów kapitałowych w produkcji. Uzyskanie takich danych wiąże się z naruszeniem prawa, które nazywane jest szpiegostwem gospodarczym.

Oddaj swój głos ne tę pracę
image_pdf