Unia Zachodnioeuropejska powstała na podstawie Traktatu Brukselskiego z 17 marca 1948 r. o współpracy w dziedzinie gospodarczej, społecznej i kulturalnej oraz zbiorowej samoobronie następnie zmodyfikowanego 23 października 1954 r. Do UZE początkowo należało pięć państw europejskich: Belgia., Holandia, Francja, Luksemburg i Wielka Brytania, natomiast w 1955 roku w wyniku fiaska koncepcji EWO do organizacji dołączyła Republika Federalna Niemiec i Włochy. W 1990 roku UZE powiększyła się o Hiszpanie i Portugalie, a w 1995 roku Grecję. Wszystkie państwa należące do UZE są jednocześnie członkami Unii Europejskiej, jak też należą do NATO.
Zasady członkostwa w UZE reguluje artykuł XI Traktatu. Stanowi on, że “Wysokie Umawiające się Strony będą mogły wspólnie decydować o zaproszeniu każdego innego państwa do przystąpienia do niniejszego Traktatu na warunkach ustalonych miedzy nimi a państwem zaproszonym”. Zasady współpracy organizacji z państwami są następujące:
– Status członków stowarzyszonych UZE: mają go Islandia, Norwegia i Turcja jako członkowie NATO
– Status obserwatorów: członkowie Unii Europejskiej Austria, Finlandia
– Partnerzy stowarzyszeni: państwa Europy Środkowo – Wschodniej – Bułgaria, Estonia. [J. Glaster, Z. Witkowski, Kompedium wiedzy o UE: z uwzględnieniem Traktatu Amsterdamskiego, Toruń 1997, s. 87. ]
