Traffic Conditioning Specification (TCS) jest to zbiór parametrów o określonych wartościach, który jednoznacznie określa profil ruchu oraz reguły klasyfikowania pakietów [11]. TCS jest pojęciem ściśle technicznym, podczas gdy TCA jest pojęciem szerszym, obejmującym oprócz TCS definicje poszczególnych usług i uzgodnienia z klientem. TCS jest integralną częścią SLS.
3.2. Wielkości opisujące QoS w IP
W środowisku IP jakość QoS może być scharakteryzowana między innymi przez następujący zbiór parametrów [15]:
Pojemność transmisyjna
Parametr ten opisuje, ile czasu potrzebuje sieć na przesłanie zadanej porcji informacji, z pominięciem zagadnienia opóźnień. Tak zdefiniowany wskaźnik opisuje medium transmisyjne, z którego korzysta IP. Ponieważ sieć IP może być zbudowana z wykorzystaniem różnych technologii w warstwie łącza danych i różnych fizycznych łączy, pojemność transmisyjna jest różna w każdym kierunku. Dla każdych dwu sąsiadujących ze sobą węzłów w sieci oczkowej, jaką jest sieć IP, pojemność transmisyjna oferowana przez sieć pomiędzy tymi punktami jest równa szerokości pasma w łączu pomiędzy tymi węzłami. Oczywiste jest, że łącze 2 Mbit/s, zbudowane w oparciu o łączność satelitarną, kanał cyfrowy (SDH, PDH, itp.) czy linie miedziane wyposażone w modemy (HDSL), ma jednakową pojemność transmisyjna. Jednakże dla ścieżki łączącej dwa niesąsiadujące ze sobą węzły sieci określenie pojemności transmisyjnej jest znacznie bardziej złożone ze względu na współdzielenie łączy przez różne ścieżki. Ponieważ współdzielenie jest oparte na multipleksacji statystycznej, pojemność transmisyjna ścieżki nie jest wartością stałą. Jeżeli przyjąć założenie, że żadne łącze, z którego korzysta ścieżka, nie jest współdzielone, można powiedzieć, że pojemność transmisyjna jest równa najmniejszej pojemności transmisyjnej łącza składowego. Niektóre nowoczesne technologie wykorzystywane do budowy rozległych sieci IP, takie jak Frame Relay czy ATM, charakteryzują się pojemnością transmisyjną zmienną w czasie. Wynika to z zastosowania multipleksacji statystycznej w sieciach FR czy ATM. Łącze w którejś z tych technologii pomiędzy dwoma sąsiednimi węzłami sieci IP jest tak naprawdę ścieżką, wykorzystującą wiele łączy fizycznych pomiędzy węzłami sieci FR czy ATM. W bardzo wczesnej fazie istnienia sieci IP pojemność transmisyjna była podstawowym parametrem. Systemy podłączone do sieci pracowały w trybie wsadowym, a więc ważne było jedynie wydajne przesyłanie zadań i rozwiązań – nie istniał problem interakcji z systemem zdalnym. Pojemność transmisyjna nie jest zależna od urządzeń w węzłach sieci IP – ruterów.
Wraz z pojawieniem się możliwości zdalnego interaktywnego dostępu powstał następny parametr:
Opóźnienie
Jest to czas, potrzebny na dostarczenie pakietu z jednego węzła w sieci IP do drugiego.
Parametr ten jest złożony z kilku składowych i nie jest równy dla różnych kierunków w sieci.
Nie jest on również stały w czasie, choć niektóre jego składowe są stałe. Na opóźnienie składają się następujące czynniki:
Czas serializacji pakietu przy opuszczaniu każdego węzła sieci. Parametr ten jest stały w czasie. Opisuje go poniższy wzór:
; (3.1.)
gdzie:
T – czas serializacji,
L – długość pakietu w bitach,
AR – Access Rate, czyli szybkość interfejsu w bitach na sekundę.
AR jest oczywistym i jednoznacznym parametrem dla kanałów cyfrowych w strukturze łączy analogowych. Dla FR i ATM szybkość przyłączenia AR oznacza szybkość interfejsu przyłączającego do sieci, a nie parametr kanału wirtualnego i jest ograniczeniem fizycznym każdej implementacji.
Czas Propagacji w każdym z łączy na ścieżce. Jest on stały i niezmienny w czasie dla danego łącza, ale zależny od technologii, ośrodka i długości łącza. Dla łącza satelitarnego czas propagacji jest większy niż naziemnego kanału cyfrowego czy łącza modemowego. Czas propagacji dla łącza światłowodowego jest jeszcze krótszy. Oba powyższe efekty maja charakter ograniczeń fizycznych i nie mogą być poprawione poprzez technologię związaną z IP. Chcąc ograniczyć te czynniki opóźnienia, należy budować sieć IP w oparciu o szerokopasmowe łącza z małym czasem propagacji sygnału w medium transmisyjnym.
Czas obróbki pakietu w każdym węźle pośrednim. Ten czas zależy od sprzętu i oprogramowania węzła i może być różny dla różnych węzłów, a nawet dla różnych pakietów w tym samym węźle. Czas obróbki zmienia się, ze względu na zmiany obciążenia CPU. Ograniczenie wartości tego czynnika jest możliwe przez stosowanie lepszych algorytmów przełączania i wydajniejszego sprzętu.
Jako przykłady można tu przytoczyć mechanizmy:
route-cache – ostatnio używane pozycje tablicy rutingu są przechowywane w szybkiej pamięci podręcznej CPU,
MPLS,
distributed switching – inteligentne karty liniowe ruterów.
Opóźnienia w buforach wyjściowych w węzłach pośrednich. Ten czynnik jest zmienny w czasie, ze względu na następujące zjawiska:
w czasie dt wpływa dP informacji do tej samej sieci.
ruter musi je wysyłać łączem o pojemności transmisyjnej PT podanej poniższym wzorem:
; (3.2.)
gdzie:
PT – pojemność transmisyjna łącza,
dL – ilość informacji,
dt – czas.
Ponieważ dl < dP, a ponadto dP może się składać z wielu pakietów, które należy wysłać sekwencyjnie, jedyne, co można zrobić, to założyć, że w następnej chwili czasowej dt wartość dl < dP i zbuforować dane wejściowe, a następnie wysłać z szybkością łącza PT. Taka technika wprowadza jednak opóźnienie. Ograniczenie tych zjawisk jest możliwe poprzez strategie obsługi kolejek bardziej wyrafinowane niż FIFO.
Ponieważ szybkość łącza jest stała, nie jest możliwe wysyłanie wszystkich danych z bufora szybciej, można jednak pakiety danych określonego typu wysłać częściej niż inne lub przed innymi. Prowadzi to do minimalizacji opóźnienia danych danego typu, kosztem wzrostu opóźnienia danych innego typu.
Jitter
Zmienność opóźnień w czasie jest znana pod angielską nazwą jitter i dla klasycznych usług transmisji danych wartość tego parametru nie ma większego znaczenia. Opóźnienia rzędu dziesiątków milisekund nie są zauważalne dla użytkowników usługi Telnet czy RSH. Nowe usługi szerokopasmowe z rodziny multimediów są jednak wrażliwe na ten parametr. Minimalizację efektu zmiennego opóźnienia można uzyskać poprzez inteligentne algorytmy mechanizmów kolejkowania.
Straty
Straty we współczesnych sieciach IP mogą mieć dwie przyczyny:
Przepełnienie buforów wyjściowych w routerach IP, czyli zjawisko przeciążenia (congestion). Aby zminimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia przeciążenia należy doprowadzić do spowolnienia pracy nadajnika. Protokół IP nie przewiduje takich mechanizmów, możliwe jest jedynie pośrednie wpłynięcie na tempo nadawania danych w sesji TCP, poprzez odrzucenie pakietów tej sesji;
Przekroczenie kontraktu, zawartego z operatorem FR lub ATM, pod warunkiem,że technologie te zostały użyte do przenoszenia IP. Optymalizację pracy na takim łączu można uzyskać stosując odpowiednie mechanizmy sterowania przepływem poprzez ograniczenie prędkości nadajnika w zależności od możliwości transmisyjnych kanału wirtualnego FR lub ATM.
Równolegle z rozwojem standardów QoS obserwuje się rosnące zapotrzebowanie rynkowe na kompleksowe wdrażanie rozwiązań hybrydowych. Konwergencja różnych standardów transmisji umożliwia współdzielenie zasobów w sposób niespotykany dotąd na rynku operatorskim. Oznacza to również ewolucję samej architektury sprzętowej – nowoczesne przełączniki (switche) oraz routery szkieletowe muszą dzisiaj charakteryzować się ogromną mocą obliczeniową, by na bieżąco analizować i kierować ruchem pakietowym zgodnie z rygorystycznymi wymogami opóźnień (delay) i zmienności opóźnień (jitter). Dostawcy usług (Service Providers) mierzą się z wyzwaniem utrzymania wysokiej konkurencyjności poprzez oferowanie pakietów usług (SLA) ściśle dostosowanych do indywidualnych, biznesowych uwarunkowań klientów. Konieczne stało się nie tylko gwarantowanie określonego wolumenu transferu, ale przede wszystkim stuprocentowej niezawodności strumieni danych poddanych priorytetyzacji. Wykorzystanie w tym kontekście ustandaryzowanych miar wydajności pozwala precyzyjniej kontrolować poprawność funkcjonowania całego łańcucha transmisyjnego na linii dostawca-odbiorca.
Kluczową rolę w utrzymaniu odpowiedniego poziomu usługi odgrywa odpowiednio zaplanowany system monitoringu i kontroli. Nie da się efektywnie zarządzać parametrami, których uprzednio dokładnie się nie zmierzyło i nie przeanalizowało. Implementacja aktywnych i pasywnych sond pomiarowych w krytycznych węzłach infrastruktury sieciowej pozwala na bieżące zbieranie danych analitycznych. Dane te, nierzadko gromadzone i przetwarzane za pomocą potężnych systemów informatycznych w tzw. jednostkach post-processingu, dostarczają precyzyjnych informacji o potencjalnych zatorach, miejscach gubienia pakietów czy degradacji łącz. Dzięki tak zaawansowanej telemetrii operatorzy mogą proaktywnie reagować na wszelkie zakłócenia, często jeszcze zanim zostaną one odnotowane przez samego abonenta. Odpowiednie procedury alarmowania, wspierane mechanizmami histerezy, zapobiegają przy tym nadmiernej fali fałszywych ostrzeżeń (tzw. alarm flooding), co w efekcie znacznie usprawnia pracę administratorów systemów informatycznych.
Warto również zwrócić uwagę na sam aspekt bezpieczeństwa i enkapsulacji protokołów w zintegrowanych sieciach danych. W miarę wdrażania technologii zorientowanych na QoS, coraz większego znaczenia nabierają kwestie zapewnienia integralności strumieni zarządzających i samej sygnalizacji. Hakerzy oraz cyberprzestępcy nierzadko wykorzystują luki w zarządzaniu pasmem, by poprzez ataki typu Denial of Service zakłócać priorytetyzację i paraliżować ważne kanały komunikacyjne (np. dla służb ratunkowych korzystających z sieci IP). Dlatego współczesne modele wdrożeniowe, uwzględniając mechanizmy takie jak uwierzytelnianie, podpisywanie nagłówków pakietów kontrolnych czy rygorystyczna izolacja ruchu, gwarantują, że odpowiedni standard (np. DiffServ lub IntServ) zadziała bezbłędnie nawet w obliczu celowych przeciążeń lub zakłóceń wywołanych w niekontrolowanym obszarze globalnego Internetu. To nowatorskie podejście powoli staje się powszechnym wymogiem regulacyjnym na rynkach międzynarodowych.
